FRÓÐLEIKUR

Fóðrun gæludýra

Það er ýmislegt sem hafa þarf í huga þegar kemur að fóðrun gæludýra. Mikill fjöldi tegunda hunda- og kattafóðurs er á markaðnum og hægt er að velja á milli þurrfóðurs, dósamats og mismunandi innihalds- og bragðefna, svo eitthvað sé nefnt og skal því engan undra að valið geti verið erfitt. Gæði þessa tilbúna fóðurs eru þó afar misjöfn og byggjast m.a. á uppruna hráefnanna og samsetningu þeirra. Undanfarið hafa vinsældir hráfæðis farið vaxandi en það sjá eigendur sjálfir um að útbúa. Í þessari grein mun ég taka fyrir nokkur atriði sem varða gæludýrafóður.

Innihaldslýsingar
Innihaldslýsingar á gæludýrafóðri veita yfirleitt nokkuð góðar vísbendingar um gæði fóðursins. Í hráefnalistanum er fyrst talið það hráefni sem hlutfallslega mest er af og svo koll af kolli. Síðan er næringargildi fóðursins gerð skil, þ.e. hlutfall próteins, kolvetnis, fitu o.fl.

Nauðsynleg næringarefni
Kettir eru kjötætur en hundar eru í raun alætur. Öll dýr þurfa prótein, kolvetni, fitu, vatn, vítamín og steinefni til að vaxa, þroskast og viðhalda heilbrigði. Prótein eru samsett úr amínósýrum; efnasamböndum sem líkaminn notar til að viðhalda eðlilegri starfsemi. Sumar amínósýrur getur líkaminn framleitt sjálfur en aðrar ekki og er því lífsnauðsynlegt að fá þær úr fæðinu, þ.e. úr dýra- eða plönturíkinu. Gæði próteinanna sem hundar og kettir fá úr fóðri veltur á samsetningu þeirra, þ.e. hvaða amínósýrur þau innihalda. Hreint kjöt er besti próteingjafinn, svo má nefna kjötmjöl (meat meal), þar á eftir kjöt- og beinamjöl og að lokum aukaafurðir/innmat (byproducts). Ef fóðrið inniheldur hlutfallslega mest af kornmeti (corn, cereals) má ætla að próteinið sé af lakari gæðum. Alla jafna má segja að kjúklingakjöt sé einn besti próteingjafinn fyrir hunda og ketti en það skiptir sem sagt miklu máli hvort um er að ræða kjöt, kjöt- og beinamjöl eða aukaafurðir.

Þurrfóður eða dósamatur?
Þegar kemur að því að velja á milli þurrfóðurs og dósamats er vert að hafa nokkur atriði í huga. Þurrfóður er yfirleitt ódýrara, það þolir að standa í einhvern tíma í matardallinum og það er betra fyrir tennurnar en dósamaturinn. En það getur verið erfitt að fá suma hunda og sérstaklega ketti til að éta þurrmatinn. Blautmatur í álpokum (skammtastærðum) nýtur mikilla vinsælda en slíkur matur er yfirleitt ekki hugsaður sem heilfóður heldur sem viðbót.

Aukabitar
Allir hundaeigendur (og sumir kattaeigendur) kannast við biðjandi augu við matarborðið sem getur verið afar erfitt að hafna. Margir falla í þá gryfju að gefa heimilisdýrinu eitthvað smávegis að narta í þegar fjölskyldan borðar kvöldmatinn. Sömu eigendur kvarta oft yfir því að dýrin vilji alls ekki fóðrið sitt, sama hvers konar fóður er í boði. Þá er mikilvægt að átta sig á að aukabitar geta verið ansi orkuríkir og í mörgum tilfellum slagað hátt í orkuþörf dýranna. Sem dæmi má nefna smáhund sem vegur 2,5 kg. Orkuþörf hans er u.þ.b. 200 kcal á dag sem er á við eina (stóra) pylsu. Mun skynsamlegra er að nota gott hundakex til að verðlauna með og fyrir kettina er alltaf gott að eiga rækjur í frystinum fyrir sérstök tilefni.